Eigen vermogen
Het eigen vermogen is het deel van de passiva dat toebehoort aan de aandeelhouders: wat zij hebben ingebracht, plus de winsten die in de vennootschap zijn gebleven. Het meet de buffer waarover de onderneming beschikt tegenover haar schulden.
Samenstelling in de Belgische balans
Het eigen vermogen staat bovenaan de passiva van de balans, onder code 10/15.
| Code | Omschrijving | In de praktijk |
|---|---|---|
10/11 | Inbreng | Kapitaal (10) voor een NV; beschikbare (110) of onbeschikbare (111) inbreng voor een BV |
12 | Herwaarderingsmeerwaarden | Herwaardering van een actief boven zijn oorspronkelijke kostprijs |
13 | Reserves | Opzijgezette winsten uit het verleden |
14 | Overgedragen winst (verlies) | Resultaten die niet zijn uitgekeerd of gereserveerd; negatief bij opgestapelde verliezen |
15 | Kapitaalsubsidies | Overheidssteun voor investeringen, geleidelijk in resultaat genomen |
Sinds het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) heeft de BV geen minimumkapitaal meer: haar aandeelhouders doen een inbreng. De NV behoudt wel een kapitaal.
Uitgewerkt voorbeeld
Schrijnwerkerij Lambda BV, een fictieve schrijnwerkerij:
| Code | Rubriek | Bedrag |
|---|---|---|
10/11 | Inbreng van de aandeelhouders | 20.000 € |
13 | Reserves | 30.000 € |
14 | Overgedragen winst | 150.000 € |
10/15 | Eigen vermogen | 200.000 € |
De aandeelhouders hebben maar 20.000 € ingebracht; de overige 180.000 € zijn winsten uit vorige jaren die in de vennootschap zijn gebleven. Met een balanstotaal van 500.000 € financiert het eigen vermogen 40 % van de activa.
Stel nu dat er drie jaar verlies volgt, samen 230.000 €. De overgedragen winst wordt −80.000 € en het eigen vermogen zakt tot −30.000 €. De vennootschap is dan, tegen boekwaarde, meer verschuldigd dan ze bezit.
Hoe interpreteren
- Hoog eigen vermogen ten opzichte van het balanstotaal: de onderneming is weinig afhankelijk van haar schuldeisers. Zie de solvabiliteit.
- Eigen vermogen dat jaar na jaar stijgt: de onderneming is winstgevend en herinvesteert haar winsten.
- Negatief eigen vermogen: de verliezen zijn groter geworden dan de inbreng. Dat is een sterk signaal dat wettelijke verplichtingen doet ontstaan (zie hieronder).
- Volgens de sector: activiteiten die veel voorraden of vaste activa met schulden financieren (vastgoed, distributie), hebben vaak een kleiner aandeel eigen vermogen.
De alarmbelprocedure
Het WVV legt een procedure op wanneer het netto-actief van een vennootschap te laag of negatief wordt: het bestuursorgaan moet de algemene vergadering bijeenroepen om te beraadslagen over de ontbinding of over herstelmaatregelen. De voorwaarden en termijnen verschillen naargelang de vorm (BV, NV, CV). We werken ze hier niet uit: raadpleeg de geldende tekst van het WVV of uw boekhouder.
Op ALTBS worden ratio's die door het eigen vermogen delen (ROE, schulden op eigen vermogen) niet getoond wanneer het eigen vermogen nul of negatief is: het resultaat zou geen betekenis hebben.
Veelgemaakte fouten
- Eigen vermogen en inbreng verwarren. De inbreng is maar één lijn tussen andere.
- Eigen vermogen en kasmiddelen verwarren. Een eigen vermogen van 200.000 € kan volledig in machines en voorraden zitten, met heel weinig geld op de bank.
- De schulden tegenover aandeelhouders vergeten. Een rekening-courant van een aandeelhouder staat bij de schulden, niet bij het eigen vermogen, ook al speelt ze soms een vergelijkbare rol.
- Een ROE berekenen op een negatief eigen vermogen: een verlies gedeeld door een negatief getal geeft een misleidend positief percentage.
Bekijk het eigen vermogen van een echte onderneming
Zoek een Belgische vennootschap op naam of ondernemingsnummer en open het tabblad "Rekeningen".
Zoek een ondernemingVeelgestelde vragen
Wat betekent een negatief eigen vermogen?
De opgestapelde verliezen zijn groter dan de middelen die de aandeelhouders hebben ingebracht. Tegen boekwaarde zouden de activa niet volstaan om alle schulden terug te betalen.
Zijn eigen vermogen en kapitaal hetzelfde?
Nee. Het kapitaal of de inbreng is maar een deel van het eigen vermogen, naast de reserves, de overgedragen winst, de herwaarderingsmeerwaarden en de kapitaalsubsidies.
Heeft een BV nog een kapitaal?
Sinds het WVV heeft de BV geen kapitaal meer: men spreekt van inbreng (code 10/11). De NV behoudt een kapitaal (code 10).
Wat moet een vennootschap doen als haar netto-actief negatief wordt?
Het WVV voorziet in een alarmbelprocedure: bijeenroeping van de algemene vergadering om te beraadslagen over de ontbinding of over herstelmaatregelen. De precieze voorwaarden verschillen naargelang de vennootschapsvorm.
Algemene educatieve inhoud. Dit is geen boekhoudkundig, fiscaal of juridisch advies.