Balans
De balans is een momentopname van het vermogen van een onderneming op de afsluitingsdatum van haar boekjaar. Links tonen de activa wat ze bezit; rechts tonen de passiva hoe ze dat heeft gefinancierd.
De activa: wat de onderneming bezit
De activa worden gerangschikt van het meest duurzame naar het meest liquide.
- Vaste activa (
21/28): wat duurzaam dient voor de activiteit. Gebouwen, machines, voertuigen, software, deelnemingen in andere vennootschappen. - Vlottende activa (
29/58): wat meedraait met de activiteit. Voorraden (3), handelsvorderingen en overige vorderingen (40/41), geldbeleggingen (50/53), geld op de bank en in kas (54/58).
De oprichtingskosten (20) vormen een aparte lijn, bovenaan de activa. Het totaal van de activa heeft code 20/58.
De passiva: hoe het gefinancierd is
- Eigen vermogen (
10/15): de inbreng van de aandeelhouders, de reserves en de overgedragen winst. Dit is het geld dat aan de aandeelhouders toebehoort. - Voorzieningen en uitgestelde belastingen (
16): waarschijnlijke kosten waarvan het bedrag of de datum nog onzeker is. - Schulden (
17/49): op meer dan één jaar (17), op ten hoogste één jaar (42/48), plus de overlopende rekeningen (492/3).
Het totaal van de passiva heeft code 10/49. Het is altijd gelijk aan het totaal van de activa.
Uitgewerkt voorbeeld
Schrijnwerkerij Lambda BV, fictieve schrijnwerkerij, balans op 31 december:
| Code | Rubriek | Bedrag |
|---|---|---|
21/28 | Vaste activa (werkplaats, machines, bestelwagen) | 180.000 € |
3 | Voorraden (hout, ijzerwaren) | 60.000 € |
40/41 | Vorderingen op ten hoogste één jaar | 150.000 € |
54/58 | Liquide middelen | 110.000 € |
29/58 | Totaal vlottende activa | 320.000 € |
20/58 | Totaal van de activa | 500.000 € |
| Code | Rubriek | Bedrag |
|---|---|---|
10/15 | Eigen vermogen | 200.000 € |
16 | Voorzieningen | 10.000 € |
17 | Schulden op meer dan één jaar (banklening) | 120.000 € |
42/48 | Schulden op ten hoogste één jaar (leveranciers, btw, RSZ…) | 160.000 € |
492/3 | Overlopende rekeningen | 10.000 € |
17/49 | Totaal van de schulden | 290.000 € |
10/49 | Totaal van de passiva | 500.000 € |
Snel gelezen: 40 % van de balans wordt gefinancierd door de aandeelhouders, de rest door schulden. De onderneming heeft twee keer meer vlottende activa dan schulden op korte termijn.
Hoe u ze interpreteert
De balans leest u vooral via verhoudingen tussen haar lijnen:
- Soliditeit: aandeel van het eigen vermogen in de financiering. Zie de solvabiliteit.
- Vermogen om op korte termijn te betalen: vlottende activa tegenover de schulden op één jaar. Zie de liquiditeitsratio en het werkkapitaal.
- Structuur volgens de sector: een industriële onderneming heeft veel vaste activa, een handelszaak veel voorraden, een dienstenvennootschap vooral handelsvorderingen.
Veelgemaakte fouten
- De balans lezen als een marktwaarde. Een gebouw dat dertig jaar geleden werd gekocht, kan voor bijna niets in de balans staan.
- Vergeten dat het om één dag gaat. Een seizoensgebonden onderneming kan drie maanden later een heel andere kaspositie hebben.
- Balanstotaal verwarren met de omvang van de activiteit. Kijk daarvoor naar de resultatenrekening.
- De verplichtingen buiten balans vergeten (waarborgen, leasing, zekerheden) die in de toelichting staan.
De balans van een echte onderneming bekijken op ALTBS
Zoek een Belgische vennootschap op naam of ondernemingsnummer en open het tabblad "Rekeningen".
Zoek een ondernemingVeelgestelde vragen
Waarom zijn de activa altijd gelijk aan de passiva?
De passiva beschrijven de herkomst van elke euro die in de activa is geïnvesteerd: middelen van de aandeelhouders of geleende middelen. Totaal van de activa (20/58) = totaal van de passiva (10/49).
Wat betekent een hoog balanstotaal?
Het toont de omvang van het ingezette vermogen, niet de rendabiliteit.
Waar staat de kaspositie in de balans?
Bij de activa, in de liquide middelen (54/58) en de geldbeleggingen (50/53).
Toont de balans de marktwaarde van de onderneming?
Nee. De activa worden in principe opgenomen tegen hun aanschaffingswaarde verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen.
Algemene educatieve inhoud. Dit is geen boekhoudkundig, fiscaal of juridisch advies.