Lexicon

Werkkapitaal

Q: Is een negatief werkkapitaal altijd slecht?

Nee. In de grootdistributie of de horeca betalen klanten contant terwijl leveranciers later betaald worden: een negatief werkkapitaal kan daar normaal zijn. In de meeste andere sectoren is het een signaal van spanning op de kasmiddelen.

Q: Hoe bereken je het werkkapitaal op basis van de Belgische jaarrekening?

Vlottende activa (code 29/58) min schulden op ten hoogste één jaar (code 42/48).

Q: Hoe verbeter je het werkkapitaal?

Door de langetermijnfinanciering te versterken (eigen vermogen, lening op meer dan één jaar), de voorraden te verminderen of de handelsvorderingen sneller te innen.

Het werkkapitaal is het verschil tussen wat de onderneming binnen het jaar in geld kan omzetten (vlottende activa) en wat ze binnen het jaar moet betalen (schulden op korte termijn). Is het positief, dan vormt het een veiligheidsmarge.

Wat het werkkapitaal meet

Een onderneming moet haar leveranciers, lonen, btw en RSZ op vaste vervaldagen betalen. Daarvoor rekent ze op haar voorraden, handelsvorderingen en kasmiddelen. Het werkkapitaal (ook nettobedrijfskapitaal genoemd) vergelijkt die twee massa's.

Je kunt het ook vanuit de bovenkant van de balans lezen: het is het deel van de langetermijnfinanciering (eigen vermogen, voorzieningen, schulden op meer dan één jaar) dat overblijft na de financiering van de vaste activa. Beide lezingen geven ongeveer hetzelfde cijfer, op de overlopende rekeningen en de vorderingen op meer dan één jaar na.

Formule op basis van de Belgische jaarrekening

Werkkapitaal = Vlottende activa (29/58) − Schulden op ten hoogste één jaar (42/48)

Code	Benaming	Schema's
`29/58`	Vlottende activa (vorderingen op meer dan één jaar, voorraden, vorderingen op ten hoogste één jaar, geldbeleggingen, liquide middelen, overlopende rekeningen)	volledig, verkort, micro
`42/48`	Schulden op ten hoogste één jaar	volledig, verkort, micro

Dit is de formule die ALTBS gebruikt. Ze is voor vrijwel alle vennootschappen te berekenen, ongeacht hun neerleggingsschema.

Behoefte aan werkkapitaal

De behoefte aan werkkapitaal kijkt alleen naar de bedrijfscyclus:

Behoefte aan werkkapitaal ≈ Voorraden (3) + Handelsvorderingen (40) − Handelsschulden (44) − Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten (45)

Is het werkkapitaal groter dan die behoefte, dan vind je het verschil terug in de kasmiddelen.

Uitgewerkt voorbeeld

Schrijnwerkerij Lambda BV, een fictieve schrijnwerkerij:

Code	Rubriek	Bedrag
`3`	Voorraden	60.000 €
`40/41`	Vorderingen op ten hoogste één jaar	150.000 €
`54/58`	Liquide middelen	110.000 €
`29/58`	Vlottende activa	320.000 €
`42/48`	Schulden op ten hoogste één jaar	−160.000 €
	Werkkapitaal	160.000 €

Schrijnwerkerij Lambda beschikt over 160.000 € marge: zelfs als al haar kortetermijnschulden vandaag opeisbaar waren, zouden haar vlottende activa ze twee keer dekken.

Hoe interpreteer je het?

Positief: de onderneming financiert een deel van haar bedrijfscyclus met langetermijnmiddelen. Dat is de gewone situatie van een gezonde kmo.
Negatief: schulden op korte termijn financieren activa op lange termijn. Behalve bij een bijzonder bedrijfsmodel is dat een teken van spanning op de kasmiddelen.
Naargelang de sector: een supermarkt int zijn klanten meteen en betaalt zijn leveranciers op 30 of 60 dagen; een negatief werkkapitaal kan daar normaal zijn. Een bouwbedrijf, dat volgens vorderingsstaat factureert en veel vorderingen draagt, heeft een hoog werkkapitaal nodig.
In bedrag of als ratio: 160.000 € is comfortabel voor een kmo, verwaarloosbaar voor een grote groep. Met de liquiditeitsratio kun je ondernemingen van verschillende grootte vergelijken.

Veelgemaakte fouten

Werkkapitaal verwarren met kasmiddelen. Een positief werkkapitaal kan volledig vastzitten in onverkoopbare voorraden.
De kwaliteit van de vorderingen negeren. Een vordering op een failliete klant staat nog bij de vlottende activa zolang er geen waardevermindering op geboekt is.
Het kortetermijndeel van leningen vergeten. De schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen (42) horen bij de schulden op korte termijn.
Eén enkele balans lezen zonder rekening te houden met het seizoensgebonden karakter van de activiteit.

Het werkkapitaal van een echte onderneming bekijken

Zoek een Belgische vennootschap op naam of ondernemingsnummer en open daarna het tabblad "Ratio's".

Zoek een onderneming

Veelgestelde vragen

Is een negatief werkkapitaal altijd slecht?

Nee. In de grootdistributie of de horeca kan het normaal zijn. In de meeste andere sectoren is het een signaal van spanning op de kasmiddelen.

Wat is het verschil tussen werkkapitaal en behoefte aan werkkapitaal?

Het werkkapitaal meet de marge tussen activa en schulden op korte termijn. De behoefte aan werkkapitaal meet het geld dat in de bedrijfscyclus vastzit.

Hoe bereken je het werkkapitaal op basis van de Belgische jaarrekening?

Vlottende activa (29/58) min schulden op ten hoogste één jaar (42/48).

Hoe verbeter je het werkkapitaal?

Door de langetermijnfinanciering te versterken, de voorraden te verminderen of de handelsvorderingen sneller te innen.

Algemene educatieve inhoud. Dit is geen boekhoudkundig, fiscaal of juridisch advies.